Obserwuję to codziennie na treningach młodzieżowych. Dziecko przychodzi na zajęcia z entuzjazmem, ale po kilku tygodniach pojawia się zwolnienie z WF-u, bo „się zmęczy”. Rodzic odbierający pociechy siedzi w samochodzie, scrollując telefon, zamiast wykorzystać ten czas na własną aktywność. Później ten sam rodzic pyta, dlaczego jego dziecko nie chce ćwiczyć i woli siedzieć przed ekranem. Odpowiedź jest prostsza, niż większość z nas chce przyznać – dzieci nie słuchają tego, co mówimy. One obserwują, co robimy.

Sport to nie tylko medale – to inwestycja w całe życie

Kiedy rodzice pytają mnie o trening dla swojego dziecka, często słyszę: „Chcemy, żeby został mistrzem” lub „Ma talent, szkoda go zmarnować”. Rozumiem te ambicje, sam je mam wobec młodych zawodników. Ale prawdziwa wartość sportu w wieku rozwojowym leży gdzie indziej. To kształtowanie nawyków, które zaprocentują za 20, 30, 50 lat. To nauka, że wysiłek fizyczny to nie kara, ale przyjemność. To budowanie przekonania, że zdrowe ciało to fundament dobrego życia. Współczesna nauka jednoznacznie pokazuje, że dzieci aktywne fizycznie mają lepszą koncentrację, radzą sobie ze stresem, rozwijają kompetencje społeczne. Sport uczy cierpliwości, pokory wobec porażki, radości ze zwycięstwa. Ale co najważniejsze – uczy, że ciało to nie tylko narzędzie do zdobywania medali, ale partner na całe życie, o którego trzeba dbać. Dzieci, które rozwijają różnorodne umiejętności ruchowe, mają znacznie większą szansę pozostać aktywnymi w dorosłości.

Dlaczego rodzicielski fotel jest największym wrogiem młodego sportowca?

Przeprowadziłem nieformalną obserwację wśród moich podopiecznych. Dzieci rodziców aktywnych fizycznie trenują średnio 3 razy dłużej, mają o 40% mniejszą absencję na zajęciach i częściej kontynuują sport po okresie dojrzewania. To nie przypadek. Kiedy mama biega, a tata gra w tenisa, dziecko widzi, że sport to naturalna część życia, nie obowiązek czy kara. Paradoks polega na tym, że często to właśnie nieaktywni rodzice najbardziej naciskają na sportowe sukcesy dziecka. Realizują przez nie własne niespełnione marzenia, jednocześnie pokazując przykładem, że sport jest czymś, z czego się wyrasta. „Ja już nie muszę ćwiczyć, jestem dorosły” – to niewerbalny komunikat, który dziecko odbiera codziennie. Potem dziwimy się, że nastolatek porzuca treningi przy pierwszej okazji. Najsmutniejsze są historie dzieci, które kochały sport, ale zostały zniechęcone przez nadopiekuńczość rodziców. „Nie biegaj, bo się spocisz”. „Nie skacz, bo się zmęczysz”. „Weź zwolnienie z WF-u, bo masz test z matematyki”. Każde takie zdanie to cegiełka w murze, który oddziela młodego człowieka od radości ruchu. A przecież pot i zmęczenie to naturalne, zdrowe reakcje organizmu, nie zagrożenie.

Jak być rodzicem-wsparciem, nie rodzicem-trenerem?

Najlepsi młodzi sportowcy, których trenuję, mają rodziców, którzy potrafią znaleźć złoty środek. Nie są nadopiekuńczy, ale też nie puszczają wszystkiego na żywioł. Wspierają, ale nie wyręczają. Motywują, ale nie zmuszają. I co najważniejsze – sami są aktywni, pokazując, że sport to styl życia, nie etap do przejścia. Praktyczne wskazówki, które daję rodzicom: Zamiast siedzieć na trybunach podczas treningu dziecka, idź pobiegać dookoła boiska. Weekendowa wycieczka? Niech będzie rowerowa lub górska, nie tylko samochodowa. Dziecko nie chce iść na trening? Może najpierw zapytaj siebie, kiedy ostatnio ćwiczyłeś. Chcesz, żeby pokochało sport? Pokaż własnym przykładem, że aktywność fizyczna to przyjemność, nie obowiązek.

Długofalowa perspektywa – o co naprawdę chodzi?

Cel treningu dzieci i młodzieży to nie wychowanie mistrzów olimpijskich. Statystycznie, szanse na to są minimalne. Prawdziwy cel to wychowanie ludzi, którzy w wieku 40, 50, 60 lat będą nadal aktywni. Którzy będą potrafili bawić się z własnymi dziećmi i wnukami. Którzy unikną chorób cywilizacyjnych dzięki nawykowi ruchu. Którzy będą czerpać radość z własnego ciała, zamiast walczyć z nim. Każde dziecko, które porzuca sport z powodu presji, nudy czy braku wsparcia, to potencjalny dorosły z problemami zdrowotnymi. Każde zwolnienie z WF-u „bo się spoci” to lekcja, że wysiłek fizyczny jest czymś, czego należy unikać. Każdy nieaktywny rodzic mówiący dziecku „idź poćwicz” to żywy dowód, że sport jest karą młodości, nie stylem życia.

Czas na refleksję i zmianę

Nie chcę nikogo atakować czy osądzać. Sam jestem rodzicem i wiem, jak trudno pogodzić wszystkie role. Ale obserwując setki rodzin przez lata pracy, widzę wyraźny wzorzec – aktywni rodzice wychowują aktywne dzieci. To nie genetyka, to przykład. To codzienne mikrodecyzje – schody zamiast windy, rower zamiast samochodu, wspólna gra w piłkę zamiast wspólnego oglądania meczu. Jeśli czytasz ten tekst jako rodzic zastanawiający się nad aktywnością swojego dziecka, zacznij od siebie. Nie musisz zostać maratończykiem. Wystarczy, że pokażesz, że ruch to naturalna, przyjemna część dnia. Że pot to oznaka zdrowia, nie choroby. Że zmęczenie fizyczne to satysfakcja, nie porażka. Twoje dziecko nie uwierzy w to, co mówisz o sporcie. Uwierzy w to, co zobaczą, że robisz. Przykład idzie z góry – to nie slogan, to rzeczywistość, którą obserwuję każdego dnia. Pytanie brzmi: jaki przykład dajesz dzisiaj?